Biến urban farm
thành hạ tầng của thành phố.
Một mảnh vườn đô thị không chỉ là nơi trồng rau cho vui.
Phúc lợi, giáo dục, y tế, phòng chống thiên tai, xây dựng đô thị, bất động sản.
Từ cả hai phía mềm và cứng, nó có thể trở thành trung tâm kết nối xã hội.
Good Luck hướng tới việc đưa urban farm vào xã hội như một "trung tâm của hạ tầng xã hội". Nơi mọi người tụ họp, nơi sự chăm sóc và việc học nảy sinh, nơi chuẩn bị cho thiên tai và đem lại giá trị cho những mảnh đất không được sử dụng. Một khu vườn có thể trở thành nơi như thế. Chúng tôi nối lại, trên cùng một mảnh vườn, những cơ chế vốn được chuẩn bị riêng rẽ cho từng lĩnh vực, và xây dựng những hiện trường thực hành điều đó.
Cách đọc vòng tròn
Trên dưới — Mềm (con người & đời sống) và Cứng (đất đai, môi trường & đô thị)
Trái phải — Sự sống (cơ thể, sự trưởng thành, thiên nhiên, đất đai) và Xã hội (sự kết nối giữa người với người, cơ chế của đô thị)
Bên phải, Sự sống mang màu của thiên nhiên (lá non và nước). Bên trái, Xã hội mang màu của đời sống con người (ánh đèn và gạch nung). Phần Mềm ở trên được tô nhạt, phần Cứng ở dưới được tô đậm.
- Ánh đènHơi ấm của những người quây quần. Mọi người tụ lại quanh ánh đèn, và các mối quan hệ lớn lên
- Lá nonSự nảy mầm và lớn lên. Nuôi dưỡng cơ thể, và là sức mạnh giúp trẻ em vươn cao
- Gạch nungNhững cơ chế tạo nên thành phố. Xếp chồng lên nhau để nâng đỡ cuộc sống
- NướcVòng tuần hoàn của nước và đất. Thiên nhiên luân chuyển ngay dưới chân cuộc sống
Xem dạng danh sách (16 lĩnh vực cùng toàn bộ chủ đề và hành động)
- Mềm
Cộng đồng / Văn hóa & Sáng tạo / Hòa nhập / Việc làm & Người đảm nhận
Con người kết nối và tìm thấy vai trò của mình
Vượt qua tuổi tác, quốc tịch và khuyết tật để học hỏi và dạy nhau. Biến nơi này thành không gian thứ ba, thành mạng lưới an toàn, nơi ai cũng tìm được vai trò và công việc của mình.
Chủ đề và hành động của từng lĩnh vực (khung viền là hành động)
Cộng đồng
Từ luống đất bên cạnh, mối quan hệ của khu phố bắt đầu
Sự tình cờ khi các luống đất nằm cạnh nhau tạo ra những mối quen không cần chức danh. Cùng tưới nước, cùng nhổ cỏ, người quen mặt dần thành bạn đồng hành, rồi thành mối quan hệ cùng gánh vác việc chung của khu phố.
- Kết nối đa dạng giữa con người
- Ứng phó với cô đơn và cô lập
- Giao lưu giữa các thế hệ
- Hội tự quản khu phố
- Không gian thứ ba
- Niềm tự hào công dân
- Quan hệ đối tác
- Tự vận hành
- Tương trợ
- Cùng nhau cắt cỏ
- Tiệc BBQ mừng thu hoạch
- Tiệc potluck
- Sự kiện theo mùa
- Chế độ thành viên vận hành
- Phối hợp với hội tự quản và hội khu phố
- Liên kết với các NPO và NGO
- Quán cà phê nông trại
Văn hóa & Sáng tạo
Làm bằng đôi tay chính là một cách biểu đạt
Chính các công đoạn trồng, làm và ăn là chất liệu sáng tạo. Nghề thủ công theo mùa, nghi lễ cầu nguyện, những thử nghiệm nghệ thuật hòa quyện trên cánh đồng và dần tích tụ thành nền văn hóa riêng của khu phố.
- Tự thể hiện bản thân
- Chia sẻ kỹ năng
- Gìn giữ nghề thủ công
- Phong thổ và cảm giác về mùa
- Nghệ thuật và địa phương
- Cầu nguyện và đền chùa
- DIY
- FabLab
- Chương trình nghệ thuật
- Hội thảo thực hành
- Lớp nâng cao kỹ năng
- Tự làm nước tương và miso
- Phối hợp với đền chùa
- Chiếu phim và biểu diễn âm nhạc
- Triển lãm tác phẩm
- Lưu trữ ảnh và tư liệu
- Thu thập lịch sử địa phương
Hòa nhập
Một chốn ngoài trời không từ chối bất kỳ ai
Trong thành phố có rất ít nơi ngoài trời, miễn phí và có thể tham gia mà không cần đăng ký. Dù quốc tịch, khuyết tật hay khó khăn trong cuộc sống ra sao, những công đoạn đa dạng của việc làm vườn đều trở thành chỗ đứng và vai trò của từng người.
- Chung sống đa văn hóa
- Mạng lưới an toàn
- Bình đẳng giới
- Không rào cản
- Nơi dung thân cho người thu mình và trẻ không đến trường
- Gia đình có nguồn gốc nước ngoài
- Phục hồi sau nghiện
- Hỗ trợ tái hòa nhập sau án phạt
- Phối hợp với khoa quốc tế của các trường đại học
- Tiếng Nhật dễ hiểu
- Hướng dẫn đa ngôn ngữ
- Luống đất phổ thông
- Khu trồng chung miễn phí, không cần đăng ký
- Phối hợp với các hoạt động dung thân
- Hỗ trợ đồng đẳng
Việc làm & Người đảm nhận
Người tham gia trở thành người đảm nhận
Người được dạy trở thành người dạy, người dùng luống đất trở thành thành viên vận hành. Ở vườn tự nhiên có những bậc thang vai trò. Có thể tạo ra con đường để sự tham gia lớn thành công việc, từ tình nguyện, kinh doanh nhỏ đến làm nông.
- Trải nghiệm làm việc
- Kinh doanh nhỏ
- Cách làm việc đa dạng
- Đào tạo người đảm nhận
- Tình nguyện và sự tham gia của người dân
- Vai trò sau tuổi nghỉ hưu
- Làm thêm và kiêm nhiệm
- Đào tạo người bán hàng
- Đào tạo nghề nông và hỗ trợ khởi nghiệp nông nghiệp
- Tiếp nhận đào tạo doanh nghiệp
- Trải nghiệm nghề nghiệp và thực tập
- Tiếp nhận tình nguyện viên
- Chế độ thầy cô của khu phố
- Thiết kế khoản tạ lễ và tình nguyện có thù lao
Thực tiễn của Good LuckQuán ăn cho trẻ em (từ 2016), từ năm 2014 những người tham gia tự vận hành, nông viên có người tham gia từ 5 đến 80 tuổi
- Mềm
Phúc lợi / Sức khỏe & Y tế / Giáo dục & Nuôi dạy con / Thực phẩm
Trở thành nơi chăm sóc, học hỏi và ăn uống
Nông nghiệp kết hợp phúc lợi, liệu pháp làm vườn, giáo dục thực phẩm ăn được (edible education) và giáo dục dinh dưỡng. Phối hợp với cơ sở dành cho người cao tuổi, cơ sở y tế, trường học và trường mầm non để biến vườn thành nơi chăm sóc tinh thần và thể chất, nơi lớn lên và học hỏi, và gắn với bàn ăn.
Chủ đề và hành động của từng lĩnh vực (khung viền là hành động)
Phúc lợi
Một chỗ dựa linh hoạt ở bên ngoài các chế độ
Dịch vụ phúc lợi có giới hạn về đối tượng và thời gian. Khu vườn nằm bên ngoài những giới hạn ấy, nơi người cao tuổi, người khuyết tật và các gia đình đang gặp khó khăn có thể cùng làm chung một việc ở cùng một chỗ. Đây cũng là hiện trường của nông nghiệp kết hợp phúc lợi.
- Nông nghiệp kết hợp phúc lợi
- Nơi dung thân cho người cao tuổi
- Phòng ngừa chăm sóc dài hạn
- Hỗ trợ người nghèo khó
- Gia đình đơn thân
- Người chăm sóc trẻ tuổi
- Sống cùng chứng sa sút trí tuệ
- Xã hội cùng chung sống tại địa phương
- Phối hợp với cơ sở dành cho người cao tuổi
- Phối hợp với dịch vụ chăm sóc trẻ khuyết tật sau giờ học
- Phối hợp với cơ sở lao động cho người khuyết tật
- Phối hợp với dịch vụ hỗ trợ việc làm liên tục
- Hỗ trợ chuẩn bị đi làm
- Phối hợp với hội phúc lợi xã hội
- Phối hợp với ủy viên phúc lợi dân sinh
- Phối hợp với trung tâm hỗ trợ tổng hợp tại địa phương
- Quán cà phê dành cho người sa sút trí tuệ
- Mạng lưới dõi theo
Sức khỏe & Y tế
Kê đơn khu vườn thay cho thuốc
Ánh nắng, vận động, đất và trò chuyện. Chỉ cần đến vườn là đã có đủ những yếu tố tốt cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Đây là lĩnh vực hướng tới tương lai khi các cơ sở y tế và phòng ngừa chăm sóc dài hạn dùng khu vườn làm nơi giới thiệu và nơi người bệnh đến. Hiện chưa có hoạt động nào.
- Well-being
- Liệu pháp làm vườn
- Kê đơn xã hội
- Phòng ngừa suy nhược tuổi già
- Sức khỏe tinh thần
- Thói quen vận động
- Phòng ngừa bệnh liên quan lối sống
- Cô lập và sức khỏe
- Thể lực của trẻ em
- Phối hợp với cơ sở y tế
- Phối hợp với nhân viên kết nối (link worker)
- Phối hợp với nữ hộ sinh y tế công cộng
- Phúc lợi cho nhân viên doanh nghiệp
- Buổi đo kiểm tra sức khỏe
- Lớp phòng ngừa chăm sóc dài hạn
- Thiền ở nông trại
- Liệu pháp thực vật
- Liệu pháp hương thơm
- Dưỡng sinh bằng ăn uống và y học cổ truyền Trung Hoa
- Trà thảo mộc dược liệu
- Vườn dược liệu
- Chăm sóc sau sinh
Giáo dục & Nuôi dạy con
Khu vườn lấp đầy khoảng cách về trải nghiệm
Mở ra cho trẻ em trải nghiệm từ hạt giống đến bàn ăn, bất kể hoàn cảnh gia đình. Phối hợp với trường học, câu lạc bộ sau giờ học và trường mầm non, khu vườn trở thành chỗ dung thân sau giờ học và ngày nghỉ, đồng thời là nơi gỡ bớt sự cô lập của cha mẹ.
- Giáo dục thực phẩm ăn được
- Thu hẹp khoảng cách trải nghiệm
- Câu lạc bộ sau giờ học
- Sự cô lập khi nuôi dạy con
- Trường mẫu giáo và nhà trẻ
- Cùng học hỏi
- Học tập khám phá
- Học tập ngoài nhà trường
- Năng lực phi nhận thức
- ESD
- Phối hợp với cơ sở giáo dục
- Phối hợp với câu lạc bộ chăm sóc trẻ sau giờ học
- Lớp học cho trẻ sau giờ học
- Hỗ trợ vườn rau của trường
- Tiếp nhận giờ học tổng hợp
- Lớp vườn dược liệu cho trẻ em
- Trải nghiệm làm nông cho cha mẹ và con
- Nơi sinh hoạt của nhóm nuôi dạy con
- Tiền tệ của trẻ em
- Trẻ làm quản lý cửa hàng và trải nghiệm kinh doanh nhỏ
- Công viên vui chơi tự do (playpark)
- Hướng dẫn canh tác
- Địa điểm thực tập của trường đại học
Thực phẩm
Từ nơi trồng đến bàn ăn
Rau vừa thu hoạch được nấu ngay tại chỗ và trở thành bữa ăn cùng chia sẻ. Giáo dục dinh dưỡng, đối phó với nghèo đói thực phẩm hay giảm lãng phí đều có thể được làm liền một mạch, nhờ khu vườn và gian bếp nằm ngay cạnh nhau.
- Giáo dục dinh dưỡng
- Đối phó với nghèo đói thực phẩm
- Giảm lãng phí thực phẩm
- Sản xuất và tiêu thụ tại chỗ
- An toàn thực phẩm
- Sự đa dạng của thực phẩm
- Quán ăn cho trẻ em
- Kho thực phẩm (food pantry)
- Phối hợp với ngân hàng thực phẩm
- Lớp nấu ăn
- Nấu chung và bếp chia sẻ
- Làm thực phẩm bảo quản
- Chia sẻ nông sản thu hoạch
- Rau địa phương cho bữa ăn học đường
- Rau truyền thống và ẩm thực theo phong thổ
- Lò đá
- Bia thủ công
Thực tiễn của Good LuckLớp nấu ăn cho trẻ em trồng từ hạt giống (từ 2012), tạo nơi sinh hoạt cho người cao tuổi, hỗ trợ việc làm cho người khuyết tật, nước tương tự làm và lò đá
- Cứng
Môi trường / Tài nguyên & Năng lượng / Nông nghiệp & Đất / Bất động sản & Nhà ở
Luân chuyển môi trường và tài nguyên, tận dụng đất đai
Đa dạng sinh học, ứng phó đảo nhiệt đô thị, tuần hoàn phân ủ và nước mưa, kỹ thuật canh tác bảo vệ đất và hạt giống. Biến những khu đất bỏ không và tòa nhà xuống cấp từ sử dụng tạm thời thành nơi nâng cao giá trị tài sản.
Chủ đề và hành động của từng lĩnh vực (khung viền là hành động)
Môi trường
Trả lại chỗ ở cho sinh vật trong thành phố
Giữa thành phố đã lát nhựa, đây là một trong số ít bề mặt còn có đất, nước và cây cỏ. Dù diện tích nhỏ, nơi này vẫn góp phần cho môi trường đô thị: đa dạng sinh học, chống nóng, thấm nước mưa.
- Đa dạng sinh học
- Đảo nhiệt đô thị
- Thích ứng với biến đổi khí hậu
- Hạ tầng xanh
- Thiên nhiên tích cực (nature positive)
- Phủ xanh đô thị
- Cây ven đường ăn được
- Biotope (sinh cảnh)
- Khảo sát sinh vật
- Giàn cây che nắng
- Trồng cây bản địa
- Bóng cây và tưới nước làm mát
- Nuôi ong
- Công nhận địa điểm chung sống với thiên nhiên
Tài nguyên & Năng lượng
Trả những thứ thừa của thành phố về với đất
Phân ủ từ trang trại, cành cây cắt tỉa, phế liệu từ nhà phá dỡ, nước mưa, ánh nắng mặt trời. Khu vườn đón nhận những thứ dư thừa của khu phố và cho chúng luân chuyển như tài nguyên. Nơi đây trở thành hiện trường để nhìn thấy vòng tuần hoàn.
- Tuần hoàn tài nguyên
- Tuần hoàn nước
- Trung hòa carbon
- Năng lượng tái tạo
- Không rác thải (zero waste)
- Ủ phân (compost)
- Tận dụng tài nguyên hữu cơ địa phương
- Tận dụng lá rụng và cành cắt tỉa
- Tái sử dụng phế liệu
- Sử dụng nước mưa
- Trữ nước trong đất
- Điện mặt trời
- Tận dụng củi và sinh khối
Nông nghiệp & Đất
Trở thành cửa ngõ nối đô thị với đất nông nghiệp
Kết nối đời sống của thành phố với đất nông nghiệp còn lại trong đô thị và những người nông dân vùng ven. Lấy khu vườn nhỏ làm lối vào, đưa dòng người đến hiện trường nông nghiệp, để lại nông nghiệp đô thị và đất nông nghiệp cho thế hệ sau.
- Thúc đẩy nông nghiệp đô thị
- Phối hợp với nông nghiệp vùng ven
- Cửa ngõ giữa đất nông nghiệp và đô thị
- Sự kết nối giữa đô thị và nông thôn
- Tận dụng đất nông nghiệp bỏ hoang
- Tỷ lệ tự cung cấp lương thực
- Chức năng đa dạng của nông nghiệp
- Hữu cơ
- Bảo tồn hạt giống
- Sức khỏe của đất
- Vườn cho thuê theo luống
- Không thuốc trừ sâu, không phân hóa học
- Nông nghiệp tự nhiên
- Thu hạt giống từ giống bản địa và giống cố định
- Phối hợp với nông dân lân cận
- Tình nguyện viên hỗ trợ nông nghiệp
- Tham quan đất nông nghiệp và tour trải nghiệm thu hoạch
- Thử nghiệm và kiểm chứng canh tác cho đô thị
- Kết nối đất nông nghiệp bỏ hoang với người đảm nhận
- Phối hợp với JA và các tổ chức nông dân
Bất động sản & Nhà ở
Trả lại giá trị cho những mảnh đất không được sử dụng
Khoảng trống của đất trống, nhà bỏ hoang, tòa nhà xuống cấp và khu chung cư. Bắt đầu từ việc sử dụng tạm thời những mảnh đất khiến chủ sở hữu bận lòng, để nâng cao giá trị và sự an tâm cho khu vực xung quanh. Đây là lĩnh vực làm việc cùng chủ đất.
- Giá trị tài sản
- Nhà bỏ hoang và đất trống
- Thừa kế đất đai
- Tòa nhà xuống cấp
- Sử dụng tạm thời
- Tái sinh khu chung cư
- Nhà ở có nông nghiệp
- Quản lý khu vực (area management)
- Tận dụng cùng với nhà bỏ hoang liền kề
- Tận dụng cửa hàng bỏ trống
- Nông trại tạm thời trên đất chờ phá dỡ
- Cho mượn đất miễn phí từ chủ đất
- Phối hợp với UR và các đơn vị kinh doanh nhà ở
- Nhà ở có nông trại
- Làm rõ cách xử lý thuế tài sản cố định
Thực tiễn của Good LuckBiến nền nhà cũ và nền nhà tắm công cộng cũ thành nông viên (Kitakagaya), các ô không dùng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học, tái sử dụng phân từ trang trại và vật liệu phá dỡ
- Cứng
Đô thị / Kinh tế địa phương / Phòng chống thiên tai / Hợp tác công–tư & Chính sách
Chuẩn bị, vận hành khu phố và nối với chính sách
Đất trống phòng chống thiên tai ở khu dân cư đông đúc, công viên đô thị, tái tạo khu vực. Trở thành nơi tập kết khi có thiên tai, vận hành kinh tế địa phương bằng chợ phiên và công nghiệp hóa cấp 6, rồi gắn những vấn đề thấy được tại hiện trường với sự phối hợp của chính quyền và chính sách.
Chủ đề và hành động của từng lĩnh vực (khung viền là hành động)
Đô thị
Đề xuất cho thành phố cách dùng những khoảng trống
Công viên, gầm cầu vượt, trước nhà ga, đất trống tạm thời. Mở ra những khoảng trống đô thị chưa định công năng bằng một thử nghiệm nhỏ là khu vườn, để cho thành phố thấy cách sử dụng không gian công cộng.
- Tái tạo khu vực (area renovation)
- Công viên đô thị
- Hiện tượng đô thị “xốp” hóa
- Sử dụng thành thạo không gian công cộng
- Thành phố đi bộ là sống được
- Cảnh quan
- Đô thị học chiến thuật (tactical urbanism)
- Làng sinh thái (ecovillage)
- Không gian bán công cộng
- Nông trại trong công viên
- Tận dụng trước nhà ga và gầm cầu vượt
- Thử nghiệm xã hội
- Quản lý vận hành không gian mở
Kinh tế địa phương
Từ khu vườn, vận hành một nền kinh tế nhỏ
Chợ phiên, bán trực tiếp, sản phẩm chế biến, gian hàng tạm thời. Rau trồng ở vườn và con người được nối với phố mua sắm và quán ăn, tạo nên cơ chế để tiền bạc và niềm tin luân chuyển trong địa phương.
- Kinh tế chia sẻ và tặng tặng
- Tuần hoàn kinh tế nội vùng
- Tiền tệ địa phương
- Du lịch và giao lưu
- Dân số quan hệ (relationship population)
- Chợ nông sản (farmers market)
- Chợ phiên
- Gian hàng tạm thời
- Phối hợp với phố mua sắm
- Công nghiệp hóa cấp 6
- Phối hợp với quán ăn
- Bán trực tiếp và giao hàng định kỳ
- Phát hành tiền tệ địa phương
- Tiếp nhận tham quan và giao lưu
- Lưu trú nông trại và tour trải nghiệm
Phòng chống thiên tai
Khu vườn thường ngày trở thành điểm tựa khi có sự cố
Bằng cách tiếp tục dùng đất trống ở khu dân cư đông đúc làm vườn, ta duy trì từ lúc bình thường một nơi có thể dùng để sơ tán, nấu ăn cứu trợ và đặt vật tư. Đất trống phòng chống thiên tai ở Kobe là ví dụ thực tế.
- Đất trống phòng chống thiên tai
- Khu dân cư đông đúc
- Tương trợ lẫn nhau
- Trú ẩn tại nhà
- Hỗ trợ người cần được quan tâm đặc biệt
- Chuẩn bị tái thiết từ trước
- Sử dụng lúc bình thường
- Diễn tập phòng chống thiên tai
- Diễn tập nấu ăn cứu trợ
- Kho phòng chống thiên tai
- Bể chứa nước mưa
- Ghế bệnh bếp lò (kamado bench)
- Giếng và bơm tay
- Nhà vệ sinh khẩn cấp
- Đăng ký nơi trú ẩn tạm thời
- Đăng ký đất nông nghiệp hợp tác phòng chống thiên tai
- Thỏa thuận địa phương khi có thiên tai
- Phối hợp với đội cứu hỏa tình nguyện và tổ chức tự phòng chống thiên tai
Hợp tác công–tư & Chính sách
Chuyển tri thức hiện trường thành chính sách
Thỏa thuận với chính quyền, UR và chủ đất, kiến nghị tại các ủy ban, công khai ví dụ và dữ liệu. Chuyển những vấn đề và khả năng thấy được từ khu vườn thành ngôn ngữ của chính sách và cơ chế, rồi trao cho những khu phố tiếp theo.
- Hợp tác công–tư
- Tận dụng đất công
- Bảo tồn đất nông nghiệp đô thị
- Phân chia vai trò công–tư
- Bằng chứng và kiến nghị chính sách
- Chủ nghĩa đô thị tự quản (municipalism)
- Tham gia vào kế hoạch của chính quyền địa phương
- Chế độ không gian xanh của người dân
- Tận dụng đất nông nghiệp sản xuất và cho thuê đất nông nghiệp đô thị
- Đề xuất quy hoạch đô thị
- Đề xuất hợp tác công–tư
- Thiết kế pháp luật và chế độ
- Ký kết thỏa thuận
- Công khai ví dụ và dữ liệu
Thực tiễn của Good LuckBiến đất trống phòng chống thiên tai trong khu dân cư đông đúc thành nông viên cùng thành phố Kobe và Cơ quan Đô thị UR, vận hành nông viên tận dụng đất của thành phố Kobe, ủy viên Ủy ban Nghiên cứu Thúc đẩy Xây dựng Không gian Nông nghiệp tỉnh Osaka
Cùng nhau đưa vào xã hội.
Để biến urban farm thành hạ tầng, chỉ một tổ chức là không đủ. Các cơ sở phúc lợi, giáo dục, y tế, chính quyền, những người có đất đai và tòa nhà, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu. Chúng tôi đang thúc đẩy sự hợp tác kết nối từng lĩnh vực với khu vườn ở nhiều nơi.