खेतमा ध्यान र खेतको सुगन्ध बनाउने काम

बिहानको खेतमा ध्यान

सन् 2017 को जुलाईमा मिन्ना नो उएनमा “विपश्यना ध्यान” को अनुभव गर्ने कार्यक्रम गर्‍यौं। माइन्डफुलनेसको आधार मानिने ध्यान विधि हो। शिक्षक खेतका सदस्य हुनुहुन्थ्यो। बौद्ध धर्मका कठिन शब्दलाई पनि सजिलो भाषामा बदलेर बुझाउनुभयो।

सधैं टेबल र कुर्सी राख्ने ठाउँमा कुसन ओछ्याएर सिधै भुइँमा बसियो। आधारभूत कुरा “यस क्षणको आफूलाई राम्ररी हेर्नु” हो। सास लिँदा र छोड्दा पेट फुल्ने र खुम्चिने कुरामा ध्यान दिइयो। बसेर मात्र होइन, उभिएर, बाहिर हिँड्दै, हात चलाउँदै पनि गरियो। खुट्टा भुइँमा छुने अनुभूति र हावाको आवाजमा ध्यान केन्द्रित गर्दै हिँड्ने ध्यान पनि थियो। अनावश्यक विचार आए पनि हुन्छ, महत्त्वपूर्ण कुरा फेरि “अहिले” मा फर्कनु हो रे। खेतको हरियाली हेर्दै बिहानको घाममा आफूसँग सामना गर्ने विलासी समय भयो।

खेतको “सुगन्ध” को डिजाइन

सन् 2019 मा हामीले मिन्ना नो उएनको “सुगन्ध” बनाउने काम गर्‍यौं। गन्ध मूड र सम्झनासँग गहिरो रूपमा जोडिएको हुन्छ भनिन्छ। सम्बन्धित मानिसहरूले कुनै पल खेतलाई सम्झून् भन्ने चाहना थियो। त्यसैले खेतको दृश्य र घटनालाई सुगन्धमा व्यक्त गर्ने एसेन्सियल अरोमा तेल विकास गर्न थाल्यौं।

सँगै बनाउनुहुने “सुइसाइ” हुनुहुन्थ्यो, जसले मिन्ना नो उएनको सुरुदेखि अरोमा स्प्रे बनाउने र अरोमा मसाजका कार्यक्रम सँगै गर्दै आउनुभएको थियो। खेतलाई जनाउने शब्द एकअर्कासँग साटासाट गर्‍यौं, धेरै पटक नमुना बनायौं, खेतका सदस्यलाई सुँघाएर प्रतिक्रिया जम्मा गर्‍यौं। छ देखि आठ किसिमका तेल प्रयोग गरी धेरै जटिल नबनाई तर विशिष्टता भएको सुगन्ध बनाउने लक्ष्य राखियो। कार्यक्रमका दिन खेतमा अरोमा बाल्ने चलन पनि भयो।

मन र शरीर सन्तुलित बनाउने ठाउँका रूपमा

खेत तरकारी उब्जाउने ठाउँ हो, तर त्यति मात्र होइन। माटो छुने, हावा महसुस गर्ने, सुगन्धले घेरिने। व्यस्त दैनिकीबाट अलि टाढा भएर आफूतिर फर्कने समय मानसिक स्वास्थ्यसँग पनि जोडिएको हुन्छ भन्ने मलाई लाग्छ।

सहरभित्रको हरियो ठाउँ भएकाले नै यो वेलबीइङको केन्द्र बन्न सक्छ। ध्यान र सुगन्ध दुवै खेतमा पहिल्यैदेखि भएको शक्तिलाई अलिकति सचेत रूपमा बाहिर ल्याउने प्रयास थिए।