किसानको खेतमा गएर सिकेको, खेतका अग्रजहरूको ज्ञान

सबैभन्दा पहिले आधारभूत अध्ययन बैठक

किताकागायाको मिन्ना नो उएन सुरु गर्दा धेरैजसो सहभागी तरकारी खेतीमा नयाँ थिए। सन् 2012 को अगस्टमा युवा किसानको सङ्गठन “4H क्लब” का किसानलाई प्रशिक्षकका रूपमा बोलाएर अध्ययन बैठक गर्‍यौं। बालीको जीवनलाई उम्रने, पोषक वृद्धि, प्रजनन वृद्धि र भण्डारण गरी चार चरणमा बाँडेर प्रत्येकमा के चाहिन्छ भनेर सिक्यौं। परियोजना सदस्यहरूका लागि पहिलोपटक सुनिएका कुरा धेरै थिए र चारैतिरबाट प्रश्न उठे।

व्यावसायिकहरूको खेतमा

खेतभित्र मात्र होइन, किसानको काम गर्ने ठाउँमा पनि गयौं। सन् 2014 को सेप्टेम्बरमा टिम कोर्सका सदस्यहरू फुकुई प्रान्तको ओबामा सहर पुगे। पूर्ण रूपमा कीटनाशकमुक्त, मेसिनमा भर नपरी तिल उब्जाउने व्यक्तिको खेतमा फसल टिप्ने अनुभव पाए। बाला तल फर्काउँदा तिल झर्ने भएकाले होसियारीसाथ काट्ने, परालले बाँधेर सुकाउने। पुरानो समयदेखिका धेरै उपाय थिए।

सन् 2015 को जनवरीमा कीटनाशकमुक्त जैविक खेतीमा चुनौती लिइरहेको खेतका रूपमा ओसाकाका तीन जैविक किसानको भ्रमण गर्‍यौं। स्टेसनबाट करिब 10 मिनेट हिँडेर पुगिने, आवासीय क्षेत्रभित्र खेत जोगाइरहेका किसान पनि हुनुहुन्थ्यो, र पहिले यस क्षेत्रमा धेरै किसान थिए भन्ने कुरा पनि सुन्यौं। डिसेम्बरमा ओसाका सहरको चुरुमी वार्डको बोनसाइ खेतमा कमलकाँक्रो टिप्ने अनुभव गर्‍यौं। विशेष औजारले खन्दै जाने काम सोचेभन्दा निकै कठिन थियो र कमलकाँक्रोको मूल्य मनैदेखि बुझियो।

सहरको खेत र कृषिको कार्यस्थलबीचको सम्बन्ध

व्यावसायिकहरूको खेतमा उभिँदा आफ्नो खेत कति सानो रहेछ भन्ने राम्ररी थाहा हुन्छ। साथसाथै सहरको खेतले मात्र निभाउन सक्ने भूमिका पनि देखिन्छ। खानेवाला र उब्जाउनेवालाको दूरी घटाउनु। कृषिको कठिनाइ र रमाइलोलाई अनुभवका रूपमा घर लैजानु।

सामुदायिक खेत नजिकका किसान र सहरका मानिसलाई जोड्ने प्रवेशद्वार बन्न सक्छ। किसानको खेत भेट्न जाने साना यात्राहरू त्यस्ता सम्बन्ध एक एक गर्दै बढाउने समय थिए।